Cách đây hàng ngàn năm, các bác sĩ và thợ thủ công đã biết cách tạo ra những phòng cơ thể người bị mất đi do chấn thương, phẫu thuật cắt bỏ hoặc bệnh tật. Các bộ phận kém chất lượng trước đó chính yếu được làm ra để phục vụ mục đích trang trí như ngón chân nhân tạo ở Ai Cập cổ đại hay cánh tay của hiệp sĩ người Đức là những minh chứng sớm nhất về chức năng hoạt động của chi giả.
Ngón chân chất lượng kém từ thời Ai Cập cổ đại
Các nhà khoa học ở Đại học Manchester, Anh đã tìm ra 2 ngón chân nhái của xác ướp Ai Cập - được xem là những bộ phận cơ thể nhân tạo lâu đời nhất trên toàn cầu được tìm thấy. Ngón chân giả có niên đại từ giữa năm 950 tới 710 trước CN. Cấu tạo của một ngón chân có ba phần, làm từ gỗ và da, được khai quật cùng với xác ướp nữ giới gần Luxor, Ai Cập. Người Ai Cập cổ đại thường xuyên tạo ra các phòng cơ thể kém chất lượng để trang trí cho xác chết. Tuy nhiên, trong cuộc thử nghiệm, hai tình nguyện viên đều bị mất ngón chân cái bên phải đã đeo mẫu chân giả này cho biết việc đeo ngón chân kém chất lượng giúp họ đi lại thuận tiện hơn. Ngoài ra, các nhà khảo cổ học cũng phát hiện ngón chân kém chất lượng cổ khác trong ngôi mộ Ai Cập có niên đại 600 năm trước CN.
Mắt nhân tạo tại Iran
Năm 1998, các nhà khảo cổ học Iran đã khám phá ra tròng mắt nhân tạo có niên đại cách đây đến 5.000 năm. Bộ phận chất lượng kém này được phát bây giờ nghĩa địa Shari-Sokhta thuộc sa mạc Sistan giữa biên giới của Iran và Afghanistan. Tròng mắt này có dạng nửa hình cầu với đường kính chỉ hơn 2,5cm, làm từ nhựa cây trộn với mỡ động vật. Tròng mắt giả được chạm khắc với các tia sáng vàng tại cửa hàng mắt. Theo xác định của các chuyên gia, tròng mắt này thuộc về một phụ nữ khỏe mạnh nhưng đã qua đời tại độ tuổi 25-30. Nghiên cứu bằng kính hiển vi cho thấy sự hình thành của nhiễm trùng lúc mi mắt tiếp xúc với tròng mắt lâu ngày.
Cánh tay kém chất lượng của Hiệp sĩ người Đức
Hiệp sĩ người Đức Gotz von Berlichingen (1480-1562) nổi tiếng với cánh tay kém chất lượng của mình trong các trận chiến. Năm 1504, trong cuộc bao vây ở Landshut, Gotz bị mất cánh tay phải nhưng may mắn sống sót; sau đó ông được lắp tay chất lượng kém bằng sắt hoạt động nhờ khớp nối. Chi nhái này có các ngón tay với những khớp nối có thể cầm tấm khiên, giữ chặt dây cương hay thậm chí cầm cây bút lông ngỗng. Chi giả này được một chuyên gia sản xuất vũ khí chế tạo.
Chân giả có móng tại Trung Quốc
Trong năm 2007, các nhà khảo cổ đã khai quật được một cái chân giả có móng với niên đại 2.200 năm tuổi tại Turpan (Trung Quốc). Bộ phận này được gắn với người đàn ông từ 50-65 tuổi. Các nhà nghiên cứu xác định xương bánh chè, xương đùi, xương chày của người này hợp với nhau 1 góc 80 độ, do đó không thể đi lại được bình thường. Chân chất lượng kém có móng bên dưới giống như chân ngựa. Dấu vết mòn của chân kém chất lượng này cho thấy nó được dùng thường xuyên trong nhiều năm. Dựa trên phân tích carbon phóng xạ, các nhà nghiên cứu tin rằng người đàn ông này sống ở thời người Gushi cổ đại trong thế kỷ đầu tiên trước CN.
Mũi giả ở nhà thiên văn học người Đan Mạch
Sinh năm 1546, nhà thiên văn học người Đan Mạch, Tycho Brache đã thực hiện các phép đo chuẩn xác nhất các hành tinh khác mà không có kính thiên văn học và ông cũng là người phát hiện sao chổi là ngoài bầu khí quyển của trái đất. Năm 1566, Brahe đã bị thương và mất mũi của mình sau trận đấu tay đôi với Manderup Parsberg vì tranh cãi về 1 công thức toán học. Sau khi mất mũi, Brahe được lắp một chiếc mũi kém chất lượng bằng đồng.
Răng chất lượng kém cổ nhất trên thế giới ở Tuscany
Các nhà khảo cổ đã phát hiện những chiếc răng giả có tuổi đời sớm nhất trên thế giới ở tu viện San Francessco Tuscany. Chiếc răng giả với 400 năm tuổi gồm 3 phần: răng ở chính giữa và 2 răng nanh cố định hai bên. Những chiếc răng này được tìm thấy trong ngôi mộ của một gia đình quý tộc chứa 100 xác chết. Sự tích tụ của canxi và các mảng bám chân răng giả cho thấy nó đã được dùng trong thời gian dài.
Chân chất lượng kém bằng gỗ tại Áo
Các nhà khảo cổ học của Viện Khảo cổ Áo thông báo đã phát hiện một vật có hình dạng chân bằng gỗ có niên đại từ thế kỷ thứ 6 sau CN, đây được tin là phòng cơ thể giả cổ nhất ở châu u. Nhà khảo cổ Sabine Ladstaetter tiếp nhân định, người đàn ông đã tìm cách khắc phục phần chân bị gãy bằng chiếc chân gỗ và có thể di chuyển tiện lợi bằng chiếc chân này ít nhất hai năm trở lên. Các nhà nghiên cứu cũng xác định hài cốt của người đàn ông thể hiện dáng vẻ của 1 người có địa vị cao trong xã hội. Bà Lastaetter cho biết, việc lắp ghép chân nhái này đã chứng tỏ kỹ thuật y khoa thành thục ở thời điểm đó.
Minh Huệ
((Theo LS, 12/2016))
0 comments:
Post a Comment